Grasmaaien

Het maaiseizoen loopt van april tot en met november. Op deze pagina lees je meer over hoe vaak de gemeente maait en waarom het soms wordt overgeslagen.

Een nieuwe manier van maaien


Starten met proefveldjes

We willen in 2023 starten met het nieuwe maaibeleid. Om biodivers te kunnen maaien is een groot aantal hectares nodig. Daarom starten we in 2022 in de gemeente op verschillende plaatsen  met proefveldjes.  Daar laten we het verruigen. Inmiddels zijn de voorlopige locaties bekend. Verspreid over de gemeente zijn  acht ‘proefveldjes’ aangewezen, waar we alvast starten met het nieuwe maaibeleid en bewoners kunnen zien hoe dat eruit ziet.  In september starten we met een Europese aanbesteding.  De doorlooptijd daarvan is ongeveer een half jaar. In maart 2023 weten we dan wie het maaiwerk gaat doen. In 2023 starten we dus dan ook met het maaien op de nieuwe manier.

Grasbeheer

Hoe beheren we in Zaanstad het gras?  We onderscheiden in Zaanstad 5 soorten grasbeheer:

-  Gazons (grasvelden);
-  Ruige berm of veld;
-  Ecologisch beheer: bloemrijke berm/ gefaseerd maaibeheer/ rietland/ schapenbegrazing;
-  Bloemenlinten (bollen/ingezaaide mengsels);
-  Rietoevers/ ecologische oevers.

Gazon (grasvelden)

Gazons zijn grasvelden tot 15 centimeter hoog, met paardenbloemen, madeliefjes, ereprijs en pinksterbloemen. Deze plekken zijn bedoeld om op te lopen, recreëren en spelen. Het gras moet daarom kort en netjes zijn, bijvoorbeeld om een balletje te trappen. Gazon heeft vooral een recreatief doel en heeft relatief  weinig waarde voor de biodiversiteit. In Zaanstad hebben we ongeveer 200 hectare gazon.

Hoe maaien we hier? 
De gemeente maait gazon 20 tot 25 keer per jaar, tussen half maart en half november. De gazonmaaier doet zo'n 9 dagen over een maaironde.  Het maaisel blijft liggen. We verzamelen het niet en voeren het niet af.  Zwerfvuil moet makkelijk op te ruimen zijn.  Als te veel zwerfvuil op één plek ligt, slaat de gemeente een maaibeurt over en haalt het zwerfvuil eerst weg.

Behalve de parken, velden en gazons maaien we ook de slootkanten. Tijdens het broedseizoen houden we rekening met de watervogels. De slootkanten houden we breed, afhankelijk van de grootte van het veld. Ter illustratie: is een veld naast de sloot zo’n 3 meter breed, dan maaien we tot 1 meter van de slootkant. Is het veld 15 meter breed, dan laten we langs de slootkant 3 meter breed het gras en de bloemen groeien en bloeien. Bankjes houden we altijd vrij, zodat wandelaars en natuurliefhebbers kunnen genieten van het uitzicht op het water.

Gazons maaien we 20 tot 25 keer per jaar


Ruige berm of veld

Een ruige berm of veld bestaat uit gras, planten en kruiden van ongeveer 30 tot 40 centimeter hoog. Doordat we minder maaien, verruigt het gras en komt er ook ruimte voor andere begroeiing, zoals bijvoorbeeld ridderzuring, brandnetel, akkerdistel en riet.  De oppervlakte van ruige berm of veld in Zaanstad is ongeveer 175 hectare.

Hoe maaien we hier? 
Ruige berm of veld klepelen we 1 tot 4 keer per jaar, bijvoorbeeld in mei, juli, september en oktober. Het maaisel wordt verhakseld en blijft liggen. Doordat het maaisel blijft liggen, blijven de bermen en velden voedselrijk en daardoor niet zo bloemrijk. Wel is meer ruimte voor bijvoorbeeld paardenbloemen, madeliefjes en kaasjeskruid. Voordat we gaan maaien, inspecteren we eerst het gedeelte dat we willen maaien. Zwerfvuil haalt de gemeente zoveel mogelijk voor het maaien weg.

Voorbeeld van een ruige berm of veld

Ecologisch beheer: bloemrijke berm/ gefaseerd maaibeheer/ rietland/ schapenbegrazing


Op de plekken die we ecologisch beheren, zien we gras, bloemen en kruiden die tussen de  50 centimeter en 1 meter hoog zijn. Het is een vrij kostbare vorm van beheer, gericht op het vergroten van de natuurwaarde. Deze (bloem)bermen, rietlanden en velden hebben een belangrijke ecologische functie voor zeldzame soorten. In Zaanstad gaat het om ongeveer 40 hectare.

Hoe maaien we hier?
De gemeente maait een bloemrijke berm 1 tot 2 keer per jaar: in juli/augustus en na 1 oktober. Het maaien gebeurt met een vingerbalk of cirkelmaaier. Het maaisel verzamelen we na enkele dagen (bij droog weer) voeren we af. Bij een niet al te voedselrijke berm ontstaat verschraling en kruidenbloei (bijvoorbeeld op de Guisweg).

Bij gefaseerd beheer slaan we delen van de vegetatie over, die maaien we later. Op sommige plekken laten we het ‘maaien’ aan schapen over. Begrazing zorgt voor afwisseling in bemeste en bloemrijke vegetatie. Ook ontstaan kleine open plekken in de grond door de hoeven van de dieren. Deze bieden ruimte voor planten die van open grond houden zoals klaprozen en koolzaad.

Ook hebben we hooglanders die grazen in parken, zoals het Vijfhoekpark. Daar maaien we de paden, maar verder laten we alles zo ruig mogelijk.

Het ecologisch beheren in Zaanstad

Bloemenlinten (bollen/ingezaaide mengsels)

De gemeente legt ook bloemenlinten aan. Deze worden elke 2 tot 3 jaar omgewoeld en opnieuw ingezaaid. Ze zijn spectaculair mooi in het voorjaar, maar kostbaar in aanleg en onderhoud. Daarom beplanten we die alleen op speciale (zicht-) plekken. Als ze worden ingezaaid met kruiden die hier thuishoren en worden beheerd als hooiland hebben ze een hoge natuurwaarde.

een mooi voorbeled van een bollenlint

Rietoevers / ecologische oevers

Rietoevers bestaan uit riet, kruiden en bramen en worden meer dan een meter hoog.

Hoe maaien we hier? 
De gemeente maait rietoevers eens per jaar, soms zelfs eens in de 2 of 3 jaar. Het maaien gebeurt meestal in de winter. We verzamelen het maaisel en voeren het af.

Een rietoever in Zaanstad

Waar maaien we niet?

Soms zijn bij het maaien plekken overgeslagen. Deze plekken worden overgeslagen omdat er niet gemaaid mag worden, er teveel regen is gevallen of omdat er iets in de weg ligt, zoals zwerfafval of bootjes. Ook maaien we bewust niet in gebieden, waar beschermde planten- en diersoorten leven. Afhankelijk van de plek en de dieren en planten die hier leven, maakt de gemeente voor die plekken een maaischema op maat op basis van de gedragscode Wet Natuurbescherming.

Bootje op de kant?

In de winter mogen de bootjes op de kant liggen, maar op 1 april moeten deze weer in het water omdat dan het maaiseizoen begint. Meer informatie over de bootjes vind je op deze pagina.

Meldingen?

Zorgt het hogere gras voor onveilige (verkeers)situaties? Laat het ons dan weten en doe een melding via www.zaanstad.nl


De gemeenteraad heeft in de vergadering van 25 november besloten om het maaibeheer te gaan uitvoeren volgens scenario 1a. In onderstaande documenten vind je meer informatie.  Ook hebben we hieronder een overzicht opgenomen van veelgestelde vragen over maaien.

Raadsbesluit Beter Maaien

Nota Maaibeleid


  • Het maaibeleid van de gemeente verandert. Wat gaat er veranderen?

    Zaanstad krijgt vanaf 2023 een nieuw maaibeleid. Door op een andere manier te gaan maaien en groen te beheren, willen we de biodiversiteit in de gemeente vergroten. De gemeente wil meer soorten insecten, dieren en planten aantrekken. 

    Op een aantal plekken in de gemeente hebben we bloemen ingezaaid. Dat breiden we verder uit. Op plekken waar dat kan, gaan we minder vaak te maaien. Die grasvelden laten we ‘verruigen’. In de praktijk betekent dit dat we een aantal gazons nog maar 2 tot 4 keer per jaar maaien. Daardoor komt het gras hoger te staan en komt er meer ruimte voor andere begroeiing. Het oogt misschien wat rommeliger, maar de insecten profiteren ervan.

    Het uitgangspunt: het gras is lang waar het kan, kort waar het moet. De veiligheid komt op de eerste plaats. Door minder te maaien is op die plaatsen meer ruimte voor andere soorten planten om te groeien, zoals fluitekruid en orchideeën. Die nieuwe plantensoorten trekken ook weer insecten aan.

    Niet overal is er ruimte om het groen minder te maaien en ruiger te laten worden. Op grasvelden die inwoners gebruiken, bijvoorbeeld om te sporten, moet het gras juist kort zijn. Ook langs wegen is ruig groen niet handig. Dat maakt de weg minder overzichtelijk.

  • Waar verandert er in mijn buurt iets?

    Wij hebben een kaart gemaakt. Hierop zie je waar we in Zaanstad op een andere manier willen gaan maaien. We starten in 2022 met acht proefveldjes. Daar gaan we in 2022 al minder maaien. Op die plekken zie je, wat je vanaf 2023 als we starten met de nieuwe manier van maaien kan verwachten.

  • Wanneer ga ik veranderingen zien?

    Vanaf het voorjaar 2023 gaan we in heel Zaanstad op de nieuwe manier maaien en een aantal grasvelden laten verruigen. Wij hebben een kaart gemaakt. Hierop zie je welke plekken dat zijn. In het voorjaar van 2022 beginnen we met acht ‘proefveldjes’. Op deze plaatsen gaan we minder maaien en laten we het gras verruigen. De proefveldjes laten zien hoe bepaalde groenstroken er in de toekomst (vanaf 2023) uit komt te zien. Ook zijn we benieuwd, welk tips buurtbewoners voor ons hebben. Later dit jaar maken we een definitieve keuze. Dan bepalen we op welke plaatsen we vanaf 2023 op een andere manier gaan maaien.

  • Waaom verandert het maaibeleid/

    De gemeente wil de biodiversiteit vergroten. Dit komt de flora en fauna, zoals bijen, andere insecten en vogels ten goede. Voor het nieuwe maaibeleid is geen extra geld beschikbaar. Het geld dat de gemeente uitgeeft aan het maaien blijft gelijk.

  • Hoe is de keuze voor de te veranderen plekken gemaakt?

    Niet alle plekken zijn geschikt om minder te maaien. Gekeken is naar:

    • de omvang van de machines, waarmee we het onderhoud doen;
    • de plekken (stadsranden, doorgaande routes en in de woonwijken);
    • behoud van de functie van een plek (bijvoorbeeld speelplek, hondenuitrenplek);
    • de bodemomstandigheden en grondwaterstanden. Gekeken is op welke plekken de meeste kans op succes is.
  • Blijft het nog wel veilig?

    Ja. We gaan regelmatig kijken bij de verschillende plaatsen, waar we op een andere manier gaan maaien. Als sprake is van een onveilige situatie of die dreigt te ontstaan, dan ondernemen we actie. Het kan dus zijn, dat wij op sommige plekken toch vaker moeten maaien. Denk bijvoorbeeld aan wegen en kruisingen om deze overzichtelijk te houden. Is een plaats volgens jou onveilig, meld het ons dan.

  • Blijven bijvoorbeeld speelplekken en hondenlosloopgebieden nog wel bruikbaar?

    Ja. We blijven zoveel mogelijk plekken maaien, die bewust zijn aangelegd met een duidelijke functie. Denk bijvoorbeeld aan bijvoorbeeld (grote) speelplekken, hondenlosloopgebieden en het maaien van randen langs voet- en fietspaden.

  • Kunnen mijn kinderen nog wel spelen?

    Ja. We blijven speelplekken, volleybalveldjes en trapveldjes, die we daar bewust hebben aangelegd, maaien.

  • Komen er meer teken voor in het langere gras?

    Nee. Teken zitten vooral in (de buurt van) bossen, omdat ze de vochtige onderlaag nodig hebben om te overleven. Uit recente onderzoeken bleek, dat ook met het nieuwe maaibeleid, de toename van teken niet meer gaat stijgen dan nu het geval is. Dat komt omdat we nog steeds twee keer per jaar maaien en veel maaisel afvoeren. 

    Het risico van besmette teken aandacht blijft wel aandacht vragen. De laatste jaren hebben we in heel Nederland te maken met een stijging van het aantal teken. Wij raden je aan jezelf en jouw huisdieren regelmatig te controleren. Bij verschillende dierenspeciaalzaken zijn middelen te koop. Die zorgen ervoor dat jouw huisdier beter beschermd is.

  • Doordat het gras lang is, ruimen hondeneigenaren de hondenpoep niet op. Mag dit?

    Nee, op geen enkele plek in Zaanstad is dit toegestaan en dat blijft zo. De gemeente roept hondeneigenaren op de poep van hun hond op te ruimen. Samen houden we Zaanstad schoon! Als hondeneigenaren niet de poep van hun hond opruimen, lopen ze de kans om een boete te krijgen.

  • Mag ik zelf het gras maaien en faciliteert de gemeente hierin?

    Ja, het is mogelijk om zelf het gras maaien. Dat geldt niet voor de proefveldjes. De gemeente kan jou hierbij ook advies geven. Stem voordat je begint altijd jouw plannen eerst af met de gemeente en jouw buren. Laat jouw plannen aan ons weten, via onze mailbox groenadoptie@zaanstad.nl. Dan nemen wij zo snel mogelijk contact met je op.

  • Ik ben het niet eens met de veranderingen in mijn buurt. Wat kan ik hier tegen doen?

    Het is een besluit van de gemeenteraad. Wil je de verandering in jouw buurt niet? In overleg kunnen we (binnen de kaders die de raad heeft gesteld) kijken of we iets kunnen aanpassen om aan jouw bezwaren tegemoet te komen. Neem dan contact op met de uitvoerder groen of groenbeheerder van Wijkbeheer & Onderhoud. Dat kan via de website van de gemeente Zaanstad of via telefoonnummer 14075.

  • Waar kan ik terecht met vragen of meldingen?

    Omdat we minder gaan maaien kan het gras in jouw buurt in de toekomst hoger komen te staan. Je hoeft dan geen melding te doen bij de gemeente, tenzij het gevaarlijke (verkeers)situaties oplevert. Dan horen we dat graag en gaan we er als dat nodig is mee aan de slag. Voor vragen over onveilige situaties, neem contact op met de gemeente Zaanstad. Dat kan via telefoonnummer 14075. Als je een melding wilt doen over bijvoorbeeld maaien, kan dat via de website van de gemeente Zaanstad.

Hoog contrastToegankelijkheidsverklaringGa naar Zaanstad.nl